حب و بغض افراطی نیز از آفات رایج تربیت عقلانی است، زیرا دیده حقیقت بین آدمی را کور می سازد، و اساسا تربیت عقلانی با چنین شهوت گرایی هایی جمع نمی شود

قبول سخنان اهل بیت (ع)، پرهیز از تفرقه، خویشتن داری، الگوپذیری از جمله لوازم خردمندی است که نمایانگر منزلت تعقل در زندگی مؤمنانه است.

هر چه تربیت عقلانی به بار بنشیند، ثمرات گوناگون بیشتر جلوه می کند و در عرصه های مختلف ظهور می نماید. آزادگی و رهایی از دنیای نکوهیده از اساسی ترین ثمرات تربیت عقلانی است.