جامعه و فرهنگ

ضروری است که انسان ها پیوسته در پی شناخت و مدیریت خویشتن باشند. مؤثرترین راه های مدیریت خویشتن از منظر امام علی (ع) در نهج البلاغه تبیین گردیده است.

الگوی تربیت اجتماعی حاکم بر سیره امیر مؤمنان (ع) رفتار توأم با صداقت، صراحت، احترام اصیل متقابل و استقلال فردی بود.

اسلام دین برادری و برابری است. آداب اجتماعی در آموزه های دینی ما به خوبی بیان گردیده است. امام علی (ع) در نهج البلاغه آداب معاشرت با مردم را تبیین نموده اند.

مولفه های تربیت معاشرت با مردم از منظر امیرمؤمنان (ع) را با بهره گیری از نهج البلاغه می توان تبیین نمود.

خطبه 142 نهج البلاغه، گنجینه ای از حکمت و معرفت در باب انفاق و بخشش است. امام علی (ع) در این بخش، با تبیین شش حوزه کلیدی انفاق و بخشش یعنی: صله رحم، نیکو پذیرایی از مهمان، آزاد ساختن اسیران و گرفتاران، و کمک به فقرا و بدهکاران، نه تنها اهمیت این فضیلت اخلاقی را آشکار می سازند، بلکه راهنمایی عملی برای مؤمنان در جهت تحقق آن در زندگی فردی و اجتماعی ارائه می فرمایند.

تأکید ایشان بر نیت خالصانه، صبر در راه انفاق و بخشش، توجه به آثار دنیوی و اخروی این عمل نیکو، نشان دهنده جامعیت و عمق نگرش ایشان به این مسئله مهم است. پیروی از این آموزه های ارزشمند، بی شک، گامی مؤثر در جهت تعالی روحی و اخلاقی فرد و شکوفایی و پیشرفت جامعه اسلامی خواهد بود.

امر و نهی برای تداوم نظام حاکم نیز سودمند است، زیرا در نظام امر و نهی اجتماع سالم، محصول تجربه ای است که تنها از رویارویی ایده های مختلف به دست می آید.

امام علی (ع) پس از جانشینی پیامبر (ص)، اصول حکومتی ایشان را ادامه دادند و سیره سیاسی نبوی را بر پایه حفظ آزادی شخصی و اجتماعی تبیین نمودند.

مساله آزادی از مهم ترین موضوعات روز دنیا است. بررسی دیدگاه مکتب علوی می تواند معنا و جایگاه آزادی فطری در زندگی انسان را تبیین سازد.

از دیدگاه امام علی (ع)، میان فقر و مشارکت اجتماعی، ارتباطات اجتماعی و اعتماد اجتماعی و رعایت هنجارهای اجتماعی، رابطه معناداری وجود دارد.