حمد و سپاس ویژه خداوندى است که بى آن که دیده شود شناخته شده است و در آفرینش موجودات، به فکر و اندیشه نیازى ندارد؛ خداوندى که همیشه بوده و تا ابد خواهد بود؛ در آن هنگام که نه آسمانى داراى برج ها وجود داشت و نه حجاب هاى فرو بسته اى؛ نه شبى تاریک، نه دریایى آرام، نه کوهى در کنار درّه هاى وسیع، نه راهى پرپیچ و خم، نه زمینى آرام، نه مخلوقى صاحب قدرت؛ این است پدید آورنده موجودات و وارث آن ها و معبود خلایق و روزى دهنده آن ها؛ خورشید و ماه در طریق اطاعتش پیوسته در حرکت اند: هر تازه اى را (با گردش پیاپى خود) کهنه مى سازند و هر دورى را نزدیک مى کنند. خداوند روزى آن ها (مخلوقات) را در میانشان تقسیم کرد و آثار و اعمال آن ها، تعداد نفوس (نَفَس ها)، خیانت چشم ها
و آنچه در سینه ها پنهان مى دارند، همه را شمارش کرده و حساب آن ها را دارد؛ و (نیز) محلّ استقرار انسان ها را در رحم مادران و جایگاه آن ها را در صُلب پدران و ادامه زندگى شان را تا هنگام مرگ، همه را مى داند.
او کسى است که عقابش بر دشمنانش شدید است، در عین این که رحمت او نیز گسترده است؛ و رحمتش دوستانش را فراگرفته، در عین حال که کیفرش (براى دشمنانش) شدید است؛ هر کس قصد همتایى او کند، مغلوبش مى سازد و هر کس به منازعه با او برخیزد، هلاکش مى کند و آن کس که از درِ مخالفت درآید، خوارش مى کند و هر کس به دشمنى او قیام کند، مغلوبش مى سازد. آن کس که بر او توکّل کند، مشکلاتش را کفایت مى کند و هر کس از او چیزى بخواهد به او عطا مى نماید و آن کس که به او قرض دهد (در راهش انفاق کند) به او بازمى گرداند و آن کس که شکر نعمتش را به جا آورد، به او پاداش مى دهد.

اى بندگان خدا! خویشتن را وزن کنید (و ارزش خود را بسنجید) پیش از آن که شما را وزن کنند؛ و به حساب خود برسید، پیش از آن که شما را به پاى حساب آورند. و تا راه نفس گرفته نشده، تنفّس کنید؛ (تا فرصت ها باقى است به اعمال صالح بپردازید) و پیش از آن که شما را وادار به تسلیم کنند (در برابر حق) تسلیم شوید و بدانید کسى که بر ضدّ هواى نفسش کمک نشود، تا واعظ و رادعى از درون جانش براى او فراهم گردد، مانع و واعظى از غیر خودش نخواهد یافت.