درباره ایمان از آن حضرت سؤال شد، آن حضرت در پاسخ فرمود:
فراز
متن عربی
متن فارسی
1
الْإِيمَانُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ عَلَى الصَّبْرِ وَ الْيَقِينِ وَ الْعَدْلِ وَ الْجِهَادِ (قال الرضي : و بعد هذا كلام تركنا ذكره خوف الإطالة و الخروج عن الغرض المقصود في هذا الكتاب.)
ايمان بر چهار پايه مستحكم است: صبر، يقين، عدل و جهاد.
صبر از اين پايه ها بر چهار شعبه است: اشتياق است و شفقت و پارسايي و اميد داشتن.
پس هر كس كه اشتياق به بهشت دارد، شهوات را از دل بزدايد و هر كس كه از دوزخ بترسد، از محرمات اجتناب نمايد و هر كس در دنيا پارسايي پيشه كند، مصيبتها را ناچيز يابد و هر كس كه در انتظار مرگ باشد، سبقت به خيرات نمايد.
پس هر كس كه در هشياري بينا شود، حكمت بر او آشكار گردد و هر كس حكمت بر او ظاهر شود، عبرت را شناسد و هر كس عبرت را شناسد، گويي از اولين روزگاران تاكنون بوده است.
عدالت از اين پايه ها بر چهار شعبه است: بر فهمي عميق و علمي غوطه ور در حقايق، و شكوفايي و زيبايي حكم و استحكام بردباري. پس هر كس كه از فهم برخوردار باشد، به ژرفاي علم واصل مي گردد. و هر كس ژرفاي علم را درك كرد، از دريافت چشمه سار شريعت برخوردار گشت.
هر كس بردباري كند، در زندگي خود تفريط نكند و در ميان مردم پسنديده زندگي مي كند.
جهاد از اين پايه ها بر چهار شعبه است: امر به معروف (همه نيكي ها) و نهي از منكر (همه زشتي ها) و صدق در همه موارد جهاد و دشمن داشتن مردم فاسق: پس هر كس امر به معروف كند، پشتيبان محكمي براي مردم باايمان مي گردد و هر كس از منكر (زشتي ها) نهي كند، دماغ كفار را به خاك ماليده است و هر كس در هنگام جنگ براي خدا حركت از روي صدق كرد، وظيفه اي را كه بر عهده داشت ادا نمود و هر كس مردم تبهكار را دشمن تلقي كرد و براي خدا غضب نمود، خداوند به خاطر او غضب خواهد كرد و او را روز قيامت خشنود خواهد ساخت.
و كفر بر چهار پايه است: افراط در ژرف جويي توهم زا، تنازع و خصومت ورزي، كناره گيري از حق، و عناد ورزيدن. پس هر كس به بهانه ژرف انديشي در اوهام و خيالات فرو رفت، به سوي حق برنخواهد گشت و هر كس نزاع و تخاصمش بر مبناي ناداني باشد، كوري او درباره حق فراوان خواهد بود و هر كس از جاده حقيقت بلغزد، نيكي در نزد او بد، و بد در نزد او نيكي تلقي مي شود و به مستي گمراهي مبتلا گردد. و هر كس كه عناد ورزيد، راه ها براي او سنگلاخ و ناهموار گشت و شوون زندگي اش دچار مشكلات و راه رهايي براي او تنگ شد
شك از اين پايه ها بر چهار شعبه است: مجادله براي خودنمايي، ترس، شك و ترديد، و تسليم و عقب نشيني. پس هر كس كه مجادله را خصلت خود قرار داد، تاريكي اش به روشني نرسد. و هر كس كه پديده هاي پيش رويش او را احاطه كند، به عقب برگردد و هر كس در اضطراب و دودلي مردد شود، شيطان با سم هايش او را بمالد. و هر كس خود را به عوامل هلاكت دنيا و آخرت بسپارد، در دنيا و آخرت به هلاكت افتد.
