بال فروتني را بر مردم آن سرزمين بگستران، و با آنان با نرمش رفتار کن و همواره گشاده رو باش، و به آنان در هرگونه نگاه چه گذرا و چه دقيق با تساوي بنگر تا چشمگيران جامعه طمع ظلم از طرف تو درباره رعيت نداشته باشند و ناتوانان از دادگري تو نااميد نشوند.

زيرا خداوند همه شما بندگانش را از همه اعمال کوچک و بزرگ و آشکار و نهان مسوول قرار خواهد داد. و اگر عذاب کند شما ستمکارتريد و اگر ببخشايد او کريم تر از همه است.

و بدانيد اي بندگان خدا، مردم با تقوي بهره ها از دنياي گذرا و امتيازي از سعادت اخروي را بردند، آنان در امور دنيوي با مردم دنيا شرکت ورزيدند، ولي اهل دنيا شرکتي در آخرت آنان ننمودند. آن مردم با تقوي از مزاياي مسکن و خوردني هاي دنيا به بهترين وجه برخوردار شدند و از همان امتيازات سهمي گرفتند که کامکاران در اين دنيا از آن بهره مند گشتند و از اين گذرگاه از همان سرمايه ها استفاده کردند که جباران روزگار آنها را مختص خود مي ديدند. سپس آن انسان هاي باتقوي با زاد و توشه کامل و تجارت سودآور به سوي ابديت حرکت کردند.

لذت زهد و پارسايي دنيا را در دنيايشان چشيدند و بر آن يقين بودند که فراد در آخرتشان، همسايگان خداوندي خواهند بود. دعاي از آنان در پيشگاه خداوندي مردود نمي شود و هيچ نقصي به بهره اي از لذايذ (حقيقي) آنان وارد نمي شوند.

اي بندگان خدا، از مرگ و نزديکي آن برحذر باشيد و توشه آن را مهيا سازيد: زيرا مرگ حقيقتي باعظمت و حادثه اي بزرگ با خود خواهد آورد: يا خير (و سعادتي) که هرگز شري پس از آن وجود نخواهد داشت و يا شر (و شقاوتي) که هرگز خيري پس از آن نخواهد بود.

پس چه کسي به بهشت نزديکتر است از کسي که عمل براي آن انجام مي دهد و چه کسي به آتش نزديکتر است از کسي که نتايج کارش دوزخ است.و بدانيد شما رانده شده هاي مرگيد. اگر توقف کنيد شما را خواهد گرفت و اگر فرار کنيد شما را خواهد يافت. مرگ براي شما پيوسته تر از سايه شما است.

مرگ بر پيشاني هاي شما بسته است. (شما که حرکت مي کنيد) دنيا از پشت سرتان در نورديده (پيچيده و جمع) مي شود. برحذر باشيد از آتشي که ژرفاي آن دور و گرمايش شديد و عذابش در جرياني است نو به نو. دوزخ جايگاهي است که رحمتي در آن وجود ندارد و دعايي شنيده نمي شود و رهايي از هيچ مشتقي رهایی نيست.

و اگر بتوانيد، ترس شديد از خداوند سبحان را با خوش گماني درباره او جمع کنيد، زيرا جز اين نيست که حسن ظن بنده خدا به پروردگارش به اندازه ترس او از آن مقام ربوبي است و خوش گمان ترين مردم به خدا، ترسنده ترين مردم از خدا است.

و بدان اي محمد بن ابي بکر من تو را بر باعظمت ترين لشکريانم در نظرم (مردم مصر) والي نمودم. پس تو ملزم هستي که با نفس خود مخالفت نمايي و از دين خود دفاع کني، اگر چه براي تو از روزگار عمرت جز ساعتي نباشد و خدا را براي به دست آوردن خشنودي کسي از مخلوقاتش غضبناک مکن، زيرا اگر با خدا باشي بي نياز از همه اي ولي با هر چيز باشي از خدا بي نياز نخواهي شد.

نماز را در همان وقتي که براي آن مقرر شده است، بر پاي دار. نه به جهت داشتن فراغت براي اداي آن تعجيل کن و نه به جهت اشتغال اداي آن را به تاخير بينداز.و بدان هر چيزي از کارهاي تو فرعي براي نماز توست.

از جمله همين خطبه است که مي فرمايد: هرگز يکسان نيستند: پيشواي هدايت و پيشرو هلاکت، و ولي پيامبر و دشمن آن بزرگوار. رسول خدا (صلي الله عليه و آله) به من فرمود: من براي امت خود نه از مومن مي ترسم و نه از مشرک، زيرا خداوند مومن را به وسيله ايمان از خطاها و انحرافات باز مي دارد و مشرک را به جهت شرکش ريشه کن مي سازد.

ولي من درباره شما از کسي مي ترسم که در دل منافق و در زبان عالم باشد، آنچه را که شما مي دانيد و به آن عمل مي کنيد به زبان مي آورد و آنچه را که شما منکريد (و نمي پذيريد) انجام مي دهد.