اما بعد (از حمد و ثناى الهى، بدانید)، جهاد، درى از درهاى بهشت است که خداوند آن را به روى دوستان خاص خود گشوده است، و لباس تقوا و زره محکم خداوند و سپر مطمئن اوست. هر کس آن را از روى بى اعتنایى (نه به دلیل عذر) ترک کند خدا لباس ذلّت و خوارى بر اندام او مى پوشاند، بلا از هر سو او را احاطه مى کند
و گرفتار حقارت و پستى مى شود، عقل و فهم او تباه مى گردد و به سبب تضییع جهاد، حق از او گرفته مى شود،
در راه نابودى پیش مى رود و از عدالت محروم مى گردد!

آگاه باشید! من، شب و روز، پنهان و آشکار، شما را به مبارزه با این گروه (معاویه و حاکمان شام) فراخواندم
و گفتم: پیش از آن که آن ها با شما نبرد کنند، با آنان بجنگید (و به استقبال آن ها به بیرون مرزها بروید)
به خدا سوگند! هر زمان، قوم و ملّتى در درون خانه اش مورد هجوم دشمن قرار گرفته، ذلیل و خوار شده است،
امّا شما هر کدام مسئولیّت را به گردن دیگرى انداختیدو دست از یارى یکدیگر برداشتید تا آن که مورد هجوم پى درپى دشمن واقع شدیدو سرزمین هایتان از دست رفت.(اکنون بشنوید که یکى از فرماندهان لشکر غارتگر شام) اخو غامد (سفیان بن عوف، از قبیله بنى غامد) به شهر انبار حمله کرده و لشکر او وارد آن شهر شده اند،
و حسّان بن حسّان بکرى (فرماندار و نماینده من) را کشته و مرزبانان شما را از آن سرزمین بیرون رانده است.
به من خبر رسیده که یکى از آن ها به خانه زن مسلمانو زن غیر مسلمان دیگرى که در پناه اسلام جان و مالش محفوظ بوده، وارد شدهو خلخال و دستبند و گردن بندها و گوشواره هاى آنان را از تنشان بیرون آورده است،
در حالى که هيچ وسيله اى براى دفاع از خود، جز گريه و زارى و التماس نداشته اند!آنها (بعد از اين همه جنايات)، با غنائم فراوانى، به شهر و ديار خود بازگشته اندبى آن که حتى يک نفر از آنان آسيب ببيند
يا خونى از آنها ريخته شود.اگر به خاطر اين حادثه (بسيار دردناک)، مسلمانى از شدّت تأسّف و اندوه بميرد،
ملامتى بر او نيست، بلکه به نظر من، سزاوار است.شگفتا، شگفتا! به خدا سوگند قلب را مى ميراند و غم و اندوه را (به روح انسان) سرازير مى کند که آنها (شاميان غارتگر) در مسير باطل خود، چنين متّحدندو شما، در طريق حقّتان، اين گونه پراکنده و متفرّق!روى شما زشت باد! و همواره غم و اندوه قرينتان باشد! چرا که (آنچنان سستى و پراکندگى به دشمن نشان داديد که) هدف تيرها قرار گرفتيد،پى درپى به شما حمله مى کنند و شما به حمله متقابل دست نمى زنيد!با شما مى جنگند و شما با آنها پيکار نمى کنيد!آشکارا، معصيت خدا مى شود و شما، (با اعمال نادرستتان) به آن رضايت مى دهيد!هر گاه، در ايّام تابستان فرمان حرکت به سوى دشمن را دادم،گفتيد: «اکنون، شدّت گرما است؛اندکى ما را مهلت ده تا سوز گرما فرو نشيند!»و اگر در زمستان، اين دستور را به شما دادم،گفتيد: «اکنون، هوا فوق العاده سرد است؛بگذاريد سوز سرما آرام گيرد.»
ولى همه اينها بهانه هايى است براى فرار از گرما و سرما.جايى که شما از سرما و گرما (اين همه وحشت داريد و) فرار مى کنيد،به خدا سوگند از شمشیر (دشمن) بیشتر فرار خواید کرد
به خدا سوگند! از شمشير (دشمن) بيشتر فرار خواهيد کرد.

اى مرد نمايانى که در حقيقت مرد نيستيد!آرزوهاى شما مانند آرزوهاى کودکان است!
و عقل و خرد شما مانند عروسان حجله نشين! (که جز به زر و زيور و عيش و نوش، به چيزى نمى انديشند).
دوست داشتم که هرگز شما را نمى ديدم و نمى شناختم، همان شناختى که سرانجام، به خدا سوگند! پشيمانى بار آوردو خشم آور و غم انگيز بود.خداوند شما را بکشد (و از رحمتش دور سازد)! که اين همه، خون به دل من کرديد،سينه مرا پر از خشم ساختيدو کاسه هاى غم و اندوه را جرعه جرعه به من نوشانديد!با نافرمانى و ترک يارى، نقشه هاى مرا (براى سرکوبى دشمن) تباه کرديد تا آنجا که (امر بر دوست و دشمن مشتبه شد)و قريش گفتند: «پسر ابوطالب، مرد شجاعى است،ولى از فنون جنگ آگاه نيست»!خدا پدرشان را حفظ کند!
آيا هيچ يک از آنها، از من با سابقه تر و پيشگام تر در ميدان هاى نبرد بوده است؟من آن روز که آماده جنگ شدم (و گام در ميدان نهادم) هنوز بيست سال از عمرم نگذشته بودو الآن، از شصت سال هم گذشته ام،
ولى چه کنم؟ آن کس که فرمانش را اطاعت نمى کنند طرح و نقشه تدبيرى ندارد (و هر اندازه صاحب تجربه و آگاه باشد، کارش به جايى نمى رسد).