حمد و ستایش، مخصوص خداوندى است که از آثار عظمت و جلال کبریایى اش آن قدر آشکار ساخته که دیده عقول را از شگفتى هاى قدرتش در حیرت فرو برده، و اندیشه هاى بلند انسان ها را از شناخت کنه صفاتش بازداشته است.
و گواهى مى دهم که معبودى جز خداوند یکتا نیست؛ گواهىِ برگرفته از ایمان و یقین و اخلاص و اذعان، وگواهى مى دهم که محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)بنده و فرستاده اوست. هنگامى او را فرستاد که نشانه هاى هدایت، کهنه و فرسوده و جادّه هاى دین محو شده بود. او حق را آشکار ساخت و براى مردم دلسوزى و خیرخواهى کرد و آنان را به سوى کمال، هدایت نمود و به عدل و داد، امر فرمود. رحمت و سلام خدا بر او و خاندانش باد.
بدانید اى بندگان خدا! خداوند شما را بیهوده نیافریده و بى سرپرست رها نساخته است. خدا از مقدار و اندازه نعمت هایش بر شما آگاه است و مراتب احسان و نیکى خود را بر شما، شماره فرموده است (و همه کارهایش از روى حکمت است). حال که چنین است از او درخواست گشایش و پیروزى (و گشودن درهاى سعادت) کنید. دست نیاز به سوى او دراز کرده، عطا و بخشش را از او بخواهید، زیرا میان شما و او حجابى نیست و درى بین او و شما بسته نشده است.
4
وَ إِنَّهُ لَبِکُلِّ مَکَانٍ، وَ فِی کُلِّ حِینٍ وَ أَوَانٍ، وَ مَعَ کُلِّ إِنْسٍ وَ جَانٍّ؛ لا یَثْلِمُهُ الْعَطَاءُ، وَ لا یَنْقُصُهُ الْجِبَاءُ، وَ لا یَسْتَنْفِدُهُ سَائِلٌ، وَ لا یَسْتَقْصِیهِ نَائِلٌ، وَ لا یَلْوِیهِ شَخْصٌ عَنْ شَخْصٍ، وَ لا یُلْهِیهِ صَوْتٌ عَنْ صَوْتٍ، وَ لا تَحْجُزُهُ هِبَةٌ عَنْ سَلْبٍ، وَ لا یَشْغَلُهُ غَضَبٌ عَنْ رَحْمَةٍ، وَ لا تُولِهُهُ رَحْمَةٌ عَنْ عِقَابٍ، وَ لا یُجِنُّهُ الْبُطُونُ عَنِ الظُّهُورِ، وَ لا یَقْطَعُهُ الظُّهُورُ عَنِ الْبُطُونِ. قَرُبَ فَنَأَى، وَ عَلا فَدَنَا، وَ ظَهَرَ فَبَطَنَ، وَ بَطَنَ فَعَلَنَ، وَدَانَ وَ لَمْ یُدَنْ، لَمْ یَذْرَءِ الْخَلْقَ بِاحْتِیَالٍ، وَ لا اسْتَعَانَ بِهِمْ لِکَلالٍ.
حضور و مراقبت الهى:
او در همه جا و در هر لحظه و با هر کس از انس و جنّ همراه است. نه بخشش، از دارایى اش مى کاهد و نه عطایا آسیبى به خزائن او مى رساند. نه درخواست کنندگان، نعمتش را تمام مى کنند و نه بهره مندان از عطایش، به مواهب او پایان مى دهند.
توجّه او به کسى وى را از دیگرى غافل نمى سازد و شنیدن صدایى او را از شنیدن صداى دیگرى بازنمى دارد. عطا و بخشش او به کسى، مانع از سلب نعمت (در آن جا که مصلحت باشد) نمى گردد و غضبش او را از رحمت بازنمى دارد و رحمتش او را از عذاب و کیفر (به هنگام لزوم) غافل نمى سازد. نه آنچه پنهان است او را از آنچه آشکار است بازمى دارد و نه آنچه آشکار است او را از آنچه نهان است جدا مى سازد.
او نزدیک است و در عین حال دور؛ بلندمرتبه است و در همان حال، نزدیک؛ آشکار است و پنهان؛ پنهان است و آشکار. همه را (در برابر اعمالشان) جزا مى دهد و کسى به او جزایى نخواهد داد. در آفرینش مخلوقات نیاز به فکر و اندیشه نداشته و به دلیل خستگى از کسى کمک نخواسته است.
اى بندگان خدا! شما را به تقوا سفارش مى کنم که زمام و مهار انسان، و قوام زندگى اوست، پس به وسیله هاى مطمئن تقوا تمسک جویید و به حقایق آن چنگ زنید تا شما را به سرمنزل آرامش و جایگاه هاى پروسعت و قلعه هاى محکم و سراهاى عزّت بازگرداند.در آن روز که چشم ها در آن خیره مى شود و از حرکت باز مى ایستد و همه اقطار جهان تیره و تار مى گردد و گله هاى شتران (نفیس ترین ثروت هاى عرب) بى صاحب مى ماند (و به فراموشى سپرده خواهد شد) در آن هنگام در صور دمیده مى شود، قلب ها از کار مى افتد، زبان ها بند مى آید،
کوه هاى بلند فرو مى ریزند و سنگ هاى محکم در هم مى شکنند و آن سنگ هاى سخت چنان متلاشى و صاف مى شوند که همچون سرابى لرزان و متلألئ به نظر مى آیند و جاى آن ها، صاف و هموار مى گردد، چنان که گویى هرگز کوهى در آن جا وجود نداشته است (در آن روز) نه شفیعى وجود دارد که شفاعت کند و نه دوستى که سودى بخشد و نه عذر موجهى که عذاب الهى را برطرف سازد.
