در قدرت خداوندي و در فضيلت قرآن و وصيت به تقوا خداوند متعال ستايش خداي راست که شناخته شده است بدون ديده شدن، و آفريننده است بدون تلاش و کوشش. مخلوقات را با قدرت خود آفريد و همه مالکان و فرمانروايان را با عزت ربوبي، بنده خود ساخت و با جود و کرامتي که دارد همه عظماء را تحت سيادت خود قرار داد.
او، همان خداوند است که مخلوقاتش را در دنيا ساکن نمود و رسولان خود را به دو گروه جن و انس فرستاد تا پرده هاي ظلماني دنيا را از جلو چشمان آنان بردارند. از آسيبهاي دنيا برحذرشان بدارند و از دنيا مثل ها براي آنان بيان کنند و بر عيوب آن، بينايشان سازند و به آن مردم ملاکها و اصول معتبر را در موقع رويارويي و تصرف در تندرستي ها و بيماريهاي دنيا و حلال و حرام بفهمانند.
به آنان فهمانند که خداوند چه پاداشي براي مردم مطيع و چه مجازاتي براي مردم گنهکار، از بهشت و دوزخ و کرامت و اهانت آماده فرموده است. ستايش مي کنم خدا را براي تقرب به او همانگونه که خود از مردم ستايشش را خواسته است و براي هر چيزي اندازه اي قرار داده و براي هر اندازه اي مدتي محدود، و براي هر مدتي قرار ثابت.
از جمله همين خطبه است که مي فرمايد: قرآن، امرکننده و نهي کننده، ساکت و گويا و حجت خداوندي بر مخلوقاتش است. از آنان براي اعتقاد و عمل به اين قرآن پيمان گرفته و نفوس آنان را در گرو آن گذاشته است.
نور (هدايت) را با اين کتاب تمام نموده و دين خود را به وسيله آن کامل فرموده است. خداوند سبحان روح پيامبرش (صلي الله عليه و آله )را گرفت در حالي که از تبيين احکام هدايت به وسيله قرآن براي مخلوقاتش فارغ گشت. خداوند پاک را به وسيله اين کتاب الهي همانگونه تعظيم کردند که خداوند سبحان خويشتن را تعظيم فرموده است، زيرا خداوند ذوالجلال چيزي از دينش را از شما پنهان نساخته و چيزي را که از آن خشنود و يا ناخشنود است رها نکرده مگر اين که نشانه آشکاري را براي آن قرار داده و آيه محکمي براي آن مشخص فرموده است که از آنچه کراهت دارد نهي مي نمايد و به آنچه که خشنود است، دعوت مي کند. پس رضايت و غضب او در همه حال (گذشته و آينده) يکي است.
و بدانيد خداوند متعال براي شما درباره چيزي که درباره پيشينيان ناخشنود بوده است، هرگز رضايت نخواهد داشت و درباره چيزي براي شما غضب نخواهد کرد که براي مردم پيش از شما براي آن رضايت داشته است. جز اين نيست که شما در پي نشانه آشکاري حرکت مي کنيد و سخني را بازگو مي کنيد که مرداني پيش از شما آن را گفته اند.
و شما را به تقوا وصيت فرموده و آن را نهايت رضا و غايت مطلوب خود از مخلوقاتش قرار داده است. پس تقوا بورزيد براي خدا که در ديدگاه او هستيد و پيشاني هاي شما به دست اوست و همه دگرگوني ها و تحرکات شما در قبضه قدرت او است.
هر چه را پنهان بداريد او مي داند و هر چه را آشکار کنيد آن را مي نويسد. براي نوشتن آنچه که اظهار مي کنيد، فرشتگان عزيزي را براي ثبت آنها موکل فرموده است، که هيچ حقي را اسقاط نمي کنند و هيچ باطلي را اثبات نمي کنند.
و بدانيد که هر کس براي خداوند تقوا بورزد خداوند براي او راه نجات از فتنه ها را قرار مي دهد و نوري رها سازنده از تاريکي ها. و خداوند انسان باتقوا را در آن موقعيت که نفسش آن را مي خواهد جاودان مي دارد و او را در جايگاه کرامت در نزد خود در مقامي که براي پيشگاه خود ساخته است فرود مي آورد. سايه آن پيشگاه باعظمت عرش اوست و نور آن جلوه اي از جمالش. زائران آن، فرشتگان خداوندي و رسولان او. پس پيشدستي کنيد به معاد و سبقت بجوييد به سوي عبور از اين دنيا. همه مردم در معرض آنند که آرزوهاي آنان قطع شود و اجل از کمين زمان بر سرشان تاختن گيرد و در توبه و بازگشت بر رويشان بسته شود.
شما انسان هاي امروز در همان موقعيت گذشتگان قرار داريد که آرزوي برگشت به اين زندگاني را داشتند که با شنيدن کلمه هراس انگيز (کلا) (نه هرگز) به راه خود رو به زير خاک تيره براي ورود به معاد و ابديت ادامه دادند و رفتند. شما رهگذران گذرگاهي از آن خانه ايد که منزلگه جاوداني شما نبود. براي شما اعلان کوچ از آن خانه داده شد و براي تهيه توشه از آن خانه مامور گشته ايد. و بدانيد براي اين پوست نازک شما تحملي بر آتش نيست، پس به نفوس خود رحم کنيد، زيرا شما نفوس خود را در ناگواريهاي دنيا آزموده ايد (و بي طاقتي آن را در مقابل مصائب ديده ايد).
آيا تاکنون بي تابي و ناله خود را در نتيجه خاري که بر عضوي از شما بخلد و افتادني که عضوي از شما را خون آلود نمايد، و گرماي تندي که آن را بسوزاند، ديده ايد؟ (مسلما ديده ايد و ناگواري اين امور را مي دانيد) چه رسد به اينکه ميان دو طبقه از آتش، همخوابه سنگ آتشين و همدم شيطان قرار بگيريد. آيا مي دانيد هنگامي که مالک دوزخ بر آتش جهنم خشمگين شود، پاره اي از آن آتش پاره ديگر را بشکند و آن را هضم نمايد. و موقعي که بر آن آتش نهيب بزند، مواد آتشين از اضطراب ميان درهاي دوزخ برجهند؟
اي کهنسال فرتوت، که پيري و سستي در وجودت در هم آميخته، چگونه خواهد گشت حال تو موقعي که طوق هاي آتشين دور استخوان هاي گردنت بپيچد و زنجيرهاي گرانباري در اعضاي تو جايگير شوند تا بازوان تو را نابود سازند. خدا را، خدا را در نظر بگيريد، اي گروه بندگان در اين حال که در نعمت تندرستي غوطه وريد، پيش از آن که بيماري به سراغتان آيد، و در اين حال که در گشايش و آسايش به سر مي بريد پيش از آن که تنگناهاي زندگي شما را در خود فرو برد. پس بکوشيد در آزادسازي گردن هايتان پيش از آن که با زنجيرهاي گرو بسته شود.
شباهنگام چشمانتان را بيدار بداريد و شکمهايتان را خالي نگهداريد. گامها در راه خيرات برداريد و اموالتان را در مصارف مستمندان انفاق کنيد. از خواسته هاي بدن هاي مادي بگيريد و از آنها براي پيشبرد تکاملي نفوستان بهره ها برداريد و با علاقه به ابدان خود، درباره اعتلاي نفوس خود بخل نورزيد.
خداوند سبحان فرموده است:(اگر خدا را ياري کنيد خدا هم شما را ياري فرموده و قدمهاي شما را (در صراط مستقيم) ثابت خواهد فرمود) و فرموده است: (کيست که خداوند را قرض حسن بدهد و خداوند چند برابر براي او بيفزايد و براي اوست پاداش عالي). خداوند از شما براي رفع پستي از خود و يا براي جبران کمي. قرض نخواسته است. از شما ياري خواسته در حالي که سپاهيان آسمان ها و زمين در فرمان اوست و اوست عزيز و حکيم. ا
از شما قرض خواسته است در حالي که (همه خزاين آسمان ها و زمين از آن خدا است، و او است بي نياز و شايسته حمد و ستايش.) و جز اين نيست که خداوند اراده کرده است که شما را آزمايش کند تا آن کس که عملش نيکو و نيکوتر است (در عرصه هستي) بروز کند. با اعمال نيکوي خود (در ميدان زندگي) پيشدستي کنيد، باشد که در بارگاه خداوندي با آن همسايگان خداوندي دمساز باشيد.
که رسولان خود را همدم آنان نموده و فرشتگان را به زيارتشان وادار کرده و گوش هاي آنان را شريف تر از آن نموده است تا صداهاي اهتزاز آتش را براي ابد بشنوند. و بدن هاي آنان را چنان حفظ فرموده است که هرگز دچار سختي و خستگي نگردند. چنان نعمتي عظمي فضل خداوندي است، آن را به کسي که بخواهد عنايت فرمايد و خداوند داراي فضل بزرگ است.
