حمد و ستایش، مخصوص خداوندى است که حمد را کلید ذکر و یاد خود و سبب فزونى فضل و رحمتش و دلیل بر نعمت ها و عظمتش قرار داده است.

بندگان خدا! روزگار بر بازماندگان، آن سان مى گذرد که بر پیشینیان گذشت. آنچه از زندگى دنیا گذشته است بازنمى گردد و آنچه در آن هستیم جاودان نمى ماند. آخرین کار این جهان، همچون نخستین کار آن است. امورش شبیه به یکدیگر و نشانه هایش روشن و آشکار است. گویا ساعت (پایان زندگى)، شما را با سرعت به پیش مى راند؛ همان گونه که ساربان، شتران سبک بار را. آن کس که به غیر خویش پردازد و از خود غافل شود، در تاریکى ها سرگردان مى ماند و در مهلکه ها گرفتار مى شود. شیاطین او را در طغیانش به پیش مى رانند و اعمال بدش را در نظرش زیبا جلوه مى دهند؛ بهشت، سرمنزل پیشتازان (در طاعت خدا) و آتش دوزخ، پایان کار کوتاهى کنندگان و تقصیرکاران است.

بندگان خدا! بدانید که تقوا دژى است محکم واستوار (که ساکنان خود را از گزند عذاب دنیا و آخرت حفظ مى کند) و فجور و بى تقوایى، حصارى است سُست و بى دفاع که ساکنانش را (از خطرها) بازنمى دارد و کسى را که به آن پناه برد حفظ نمى کند. آگاه باشید! با تقوا مى توان نیش زهرآلود گناهان را قطع کرد و با یقین، به برترین مرحله مقصود رسید.

بندگان خدا! خدا را خدا را در نظر آورید؛ در مراقبت از عزیزترین و محبوب ترین نفوس (دست کم به خود رحم کنید؛) چرا که خداوند راه حق را براى شما آشکار ساخته و راه هاى آن را روشن کرده است و سرانجام کار (از دو حال خارج نیست) یا بدبختى دائمى است و یا نیک بختى همیشگى؛ حال که چنین است در این ایّام فانى براى ایّام باقى زاد و توشه فراهم سازید، زاد و توشه لازم به شما معرفى شده و فرمان کوچ داده شده است و با سرعت شما را به حرکت درآورده اند. شما همچون کاروانى هستید که در منزلگاهى توقّف کرده و نمى داند چه زمانى دستور حرکت به آن داده مى شود. بدانید، آن کس که براى آخرت آفریده شده با دنیا (و دنیاپرستى) چه کار دارد؟ و آن کس که به زودى ثروتش را از او مى گیرند، با اموال و ثروت دنیا چه مى کند؟ ثروتى که (سودش براى دیگران و) مؤاخذه و حسابش براى اوست. اى بندگان خدا! آنچه را خداوند وعده نیک درباره آن داده است جاى ترک نیست و آنچه از بدى ها، نهى کرده، قابل دوست داشتن نمى باشد. اى بندگان خدا! از روزى که اعمال بررسى دقیق مى شود، برحذر باشید؛ روزى که تزلزل و اضطراب در آن بسیار است و کودکان در آن پیر مى شوند!

اى بندگان خدا! بدانید که مراقبانى از خودتان بر شما گماشته شده و دیده بانانى از اعضاى پیکرتان، و نیز حسابدارانى راستگو مراقب شمایند که اعمالتان و حتّى شماره نفس هایتان را ثبت مى کنند. نه ظلمت شب تاریک شما را از آن ها پنهان مى دارد و نه درهاى محکم و فروبسته. فردا به امروز نزدیک است.

امروز آنچه را در آن است با خود مى برد و فردا پشت سر آن فرامى رسد (و به این ترتیب، عمر به سرعت سپرى مى شود). گویى هر یک از شما به سرمنزل تنهایى و حفره گور خویش رسیده است. اى واى از آن خانه تنهایى و منزلگاه وحشت و جایگاه غربت.

گویى نفخه صور و صیحه قیامت فرارسیده، و رستاخیز، شما را در بر گرفته و در صحنه دادگاه الهى حاضر شده اید. باطل از شما رخت بربسته؛ عذرتراشى ها از میان رفته؛ حقایق برایتان مسلّم شده و حوادث، شما را به سرچشمه اصلى رسانده است (و نتایج اعمال خود را آشکارا مى بینید). حال که چنین است از عبرت ها پند گیرید، از دگرگونى نعمت ها اندرز پذیرید و از هشدارِ هشداردهندگان بهره گیرید.