سپاس خداوندى را سزا است كه سپاسگزارى را كليد ياد آورى خود و وسيله افزونى احسان و بخشش و رهبر نعمتها و بزرگوارى خويش قرار داد (زيرا هر كه او را سپاس گزارد يادش نموده، و احسان و نيكوئى بيشتر او را مى ‏يابد، و به نعمتهاى بيشمار و بزرگواريش پى مى ‏برد).

بندگان خدا، روزگار بحاضرين مى ‏گذرد مانند گذشتن به گذشتگان (پيشينيان مردند شما نيز زنده نمى ‏مانيد) آنچه رفت (زندگانى گذشته) باز نمى‏ گردد، و آنچه هست (از خوشى و بدى) هميشه پايدار نيست، رفتار آخر آن مانند اوّل آنست (با گذشتگان و آيندگان يك جور رفتار مي كند) كارهايش از هم پيشى گرفته و نشانه ‏هايش همراه هم هستند (كارهاى آن زود نابود مى ‏گردد، پس خردمند از گردش روزگار عبرت گرفته بآن دل نبندد) پس (بطورى بسرعت دنيا رو بزوال و نيستى است كه) گويا به قيامت حاضريد، شما را ميراند مانند راندن ساربان شترهايش را كه هفت ماه از زائيدن آنها گذشته و شيرشان خشك شده باشد (اينگونه شترها را بر اثر سبكى آنها بسختى و تندى مى ‏رانند، بخلاف شترهايى كه در ماههاى آخر آبستن مى ‏باشند كه آنها را از روى مهربانى به آهستگى مى ‏برند)

پس كسيكه خود را بغير (به خواهش هاى نفس و آرايشهاى دنيا) مشغول گرداند، در تاريكى ‏هاى بدبختى سرگردان ماند، و در تباهكاريها آميخته شود (كه رهائى نيابد) و شياطين و ديوهاى او (گمراه كنندگان) او را بسر كشى وادار كنند، و كردار بدش را در برابر او بيارايند،

پس (اى كسيكه خود را بغير مشغول ساخته‏اى بدان كه) پايان پيشروان (به عبادت و بندگى) بهشت است، و پايان تقصير كنندگان (گناهكاران) آتش (و چون بهشت جاويد جز با پرهيزكارى بدست نمى ‏آيد مى‏ فرمايد:)

بندگان خدا بدانيد، تقوى و پرهيزكارى سراى حصار دار ارجمندى است، و گناه سراى حصار دار خوار كه ساكن خود را (از بلاء و سختى) نگاه نمى‏دارد، و هر كه بآن پناه برد حفظش نمى ‏كند،

آگاه باشيد بسبب پرهيزكارى نيش زهر دار گناهان دور ميشود، و بيقين و باور (ايمان بخدا و رسول) پايان بلند مرتبه (بهشت جاويد) بدست مى ‏آيد.

بندگان خدا از خدا بترسيد، از خدا بترسيد در ارجمندترين اشخاص نزد خودتان و دوستترين آنها پيش شما (بفكر و انديشه خود باشيد، زيرا آشكار است كه هر كسى خويشتن را از همگان ارجمندتر و دوستتر مى‏ دارد) زيرا خداوند براى شما دين حقّ را آشكار نموده، و راه هاى آنرا روشن گردانيده (راه نيك و بد را در قرآن كريم بيان فرموده و سخنان پيغمبر و اوصياء آن حضرت را در دسترس قرار داده) پس (كار خود را آسان مشماريد كه پس از مرگ يا) شقاوت و بدبختى همراه است (براى كسيكه بدستور خدا و رسول رفتار نكرده) يا سعادت و خوشبختى هميشگى (براى آنكه پيرو خدا و رسول بوده)

پس در روزهاى نابود شونده (دنيا) براى روزهاى باقى (آخرت) توشه برداريد كه راه توشه برداشتن را بشما نموده‏اند (خداوند سبحان در قرآن كريم س 2 ى 197 مى‏ فرمايد: وَتَزَوَّدَوُا فَاِّنَّ خَیر الزّادِ التَّقوی، وَاتَّقوُنِ یاأُولیِ الاَلبابِ  يعنى توشه برداريد و بهترين توشه پرهيزكارى است، و اى خردمندان از من بترسيد و پرهيزكار باشيد) و به كوچ كردن (از اين جهان) مأموريد، و براى رفتن شما (از دنيا) شتاب ميكنند، پس شما مانند سوارانى هستيد ايستاده كه (آماده رفتن مى ‏باشيد، و) نمى ‏دانيد كى به رفتن مأمور خواهيد شد (از اين جهان خواهيد رفت).

آگاه باشيد چه كار است با دنيا كسيرا كه براى آخرت آفريده شده ؟و چه مي كند با دارائى كسيكه بزودى آنرا از او مى ‏گيرند، و زيان گناه و باز پرسى آن براى او باقى مى ‏ماند؟ (پس خردمند براى دوستى دنيا اين همه تلاش نكرده و براى گرد آوردن دارائى بسيار كوشش ننموده عمر عزيز خويش را بيهوده صرف نمى ‏نمايد).

بندگان خدا، آنچه خداوند وعده داده از نيكوئى و پاداش (اطاعت و بندگى) رها كردنى نيست (زيرا فضل و احسان خداوند بزرگترين و بهترين احسان است) و آنچه كه نهى فرموده از بدى و كيفر (معصيت و نافرمانى) خواستنى نيست (زيرا كيفر خداوند سختترين كيفرها است)

بندگان خدا بر حذر باشيد از روزى كه در آن اعمال رسيدگى ميشود (روز نامه گفتار و كردار هر كس را ديده كوچكترين نيك و بد آنها را وارسى خواهند نمود) و اضطراب و نگرانى در آنروز بيشمار است، و كودكان در آن پير ميشوند (در قرآن كريم س 73 ى 17 مى ‏فرمايد: فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً يعنى اگر كافر شويد چگونه پرهيز مى ‏كنيد از روزى كه كودكان را پير مى‏كنيد، اشاره باينكه روزى است بسيار سخت و ترسناك).

بندگان خدا بدانيد، ديده بانانى از خودتان و جاسوس ‏هايى از اندامتان بر شما هست (چنانكه در قرآن كريم س 24 ى 24 مى ‏فرمايد: يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ يعنى روز رستخيز زبانها و دستها و پاهاى ايشان بر آنها گواهى دهند بآنچه را كه بجا مى ‏آورند) و (از فرشتگان) نگاه‏دارنده ‏هايى هستند كه از روى راستى كردار و شماره نفسهايتان را ضبط مى ‏نمايند (مى ‏نويسند، چنانكه در قرآن كريم س 50 ى 16 مى‏فرمايد: نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ (17) إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ (18) ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ يعنى ما به انسان از رگ گردن نزديكتريم، هنگاميكه دو فرشته فرا مى ‏گيرند و هميشه يكى از راست و يكى از چپ با او است، هيچ سخنى نمى ‏گويد مگر اينكه نزد او است نگهبان آماده. و اين براى اتمام حجّت است و گر نه خداوند بهمه جزئيّات آگاه است) تاريكى شب تار شما را از اين فرشتگان نمى ‏پوشاند و در بزرگ محكم بسته شده شما را از آنها پنهان نمى ‏گرداند (خلاصه هميشه و در هر جا با شما همراه هستند) و (چون دنيا گذران است) فردا (مرگ) به امروز نزديك است.

امروز با آنچه در آن است (از خوشى و بدى و سود و زيان) مى‏ گذرد، و فردا از پى آن مى‏ آيد، پس (نزديك بودن فردا و رسيدن مرگ طورى است كه) گويا هر مردى از شما بمنزل تنهائى خود و گودال گور خويش از زمين رسيده است، پس شگفتا از خانه تنهائى و منزل ترسناك و جاى بى ‏كسى،

و گويا صيحه (آواز بلند روز رستخيز كه همه را زنده ميكند) به گوش شما رسيده است، و قيامت شما را دريافته، و براى حكم بين حقّ و باطل نمايان شده ‏ايد (از قبرها بيرون آمده ايد) در حالي كه از شما نادرستي ها و بهانه ‏ها (ى بيجا و دليلهاى بيهوده) دور گشته و از بين رفته، و حقائق بشما ثابت گرديده، و هر امرى (نيك يابد) از شما بمواضع خود باز مى ‏گردد (خلاصه در آنروز آنچه حقّ و حقيقت است واقع مي شود، و آنچه رسيدنى است از پاداش و كيفر خواهد رسيد)

پس از عبرتها (مرگ و سختيهاى بعد از آن) پند گيريد، و از تغيير روزگار اندرز گرفته آگاه شويد، و از بيم كردن (خدا و رسول) سود ببريد (كارى كنيد كه از عذاب الهىّ خود را برهانيد).