مباش از كساني كه بدون عمل چشم اميد به آخرت دوخته است و توبه را با طول آرزو به تاخير مي اندازد، درباره دنيا سخن پارسايان را به زبان مي آورد در حالي كه كردار او عمل مشتاقان به دنيا را نشان مي دهد، اگر از دنيا به او داده شود سير نمي گردد و اگر از دنيا بي نصيب باشد، قناعت نمي كند. از شكر آنچه به او داده شده است ناتوان مي ماند و درباره آنچه به او داده نشده است، زيادي مي طلبد. نهي مي كند ولي خودش نهي را نمي پذيرد و امر مي كند به آنچه آن را انجام نمي دهد. مردم صالح را دوست مي دارد ولي عمل آنان را به جاي نمي آورد و گناهكاران را دشمن مي دارد و خود يكي از آنان است. به جهت فراواني گناهانش از مرگ كراهت دارد. و ادامه مي دهد همان چيز را كه به خاطر آن از مرگ مي ترسد.(سید رضی گفته است : و اگر در این کتاب جز همین سخنان نبود، برای پند و اندرز سازنده و حکمت عالیه و بینایی بخشیدن برای کسی که می خواهد و عبرت اندوختن برای ناظرِ اندیشمند، کافی بود.)

اگر بيمار شد، به ندامت مي افتد و اگر تندرست باشد در لهو و لعب احساس امنيت مي نمايد. خود را مي پسندد و از خويشتن خوشش مي آيد وقتي كه در عافيت بسر مي برد، و مايوس مي گردد در موقعي كه مبتلا شود. اگر بلايي به او برسد در حال اضطرار به دعا روي مي آورد و اگر رفاه و آسودگي به سراغش آيد در حال غرور و كبر (از دعا و نيايش) اعراض مي نمايد. نفس او درباره آنچه كه گمان دارد، بر او غالب مي شود ولي او نمي تواند درباره آنچه يقين دارد بر نفس خويشتن پيروز گردد. از كمترين گناه براي ديگران مي ترسد و براي خويشتن بيش از عملي كه انجام داده، اميد مي بندد. اگر توانگر و بي نياز شود بناي خودكامگي را مي گذارد و دچار تشويش مي شود و اگر نيازمند شود مايوس و سست گردد. هنگامي كه عمل كند كوتاهي نمايد و موقعي كه سوال كند، از حد بگذرد. اگر شهوتي براي او پيش آيد، گناه را نقد و با سرعت انجام دهد و توبه را به تاخير اندازد.

هنگامي كه مشقت و مصيبتي بر او عارض شود از راه شرع و ملت (مانند صبر و تحمل و ياري خواستن از خدا) بركنار گردد. عبرت گرفتن و نتايج آن را به خوبي توصيف مي كند ولي خود از عبرت گيري بي بهره است. در پند دادن به مردم زياده روي مي كند ولي خود پندي را نمي پذيرد. او در گفتار، بسيارگو و در عمل، اندك كردار است. درباره آنچه كه فاني است به رقابت مي پردازد و درباره آنچه پايدار است، سهل انگار است.

غنيمت را ضرر و ضرر را غنيمت حساب مي كند. از مرگ مي ترسد، ولي براي آمادگي به آن پيشدستي نمي كند. گناهي را كه ديگران مرتكب شده اند، بزرگتر از گناهي مي بيند كه خود مرتكب آن شده است. و اطاعتي را كه خود به جاي مي آورد بيشتر و بزرگتر از اطاعت ديگران مي بيند!

پس او همواره بر مردم طعنه مي زند و با خويشتن به ريا و خود بزرگ بيني عمل مي كند. لهو و لعب با توانگران براي او محبوبتر است از ذكر با فقرا. حكم به ضرر مردم كند در آن هنگام كه به نفعش است و حكم به سود ديگران نكند موقعي كه به ضررش مي باشد. ديگران را ارشاد مي كند و خود را گمراه مي سازد. از او اطاعت مي شود، در حالي كه خود او معصيت مي كند. و حق خود را از ديگران تمام و كمال مي گيرد ولي حق مردم را كاملا به آنان ايفاء نمي كند. و از مخلوقات در امور و انگيره هاي غيرخدايي مي ترسد و از پروردگار خود درباره مخلوقاتش هراسي ندارد .