ای‌ کسی‌ که دنیا را نکوهش می‌ کنی‌، در حالی‌ که به نیرنگ آن فریفته ای‌، و به اباطیلش گول خورده ای‌، آیا فریفته دنیایی‌ و آن را مذمّت می‌ نمایی‌؟!

تو بر گردن دنیا گناه بار می‌ کنی‌ یا دنیا بر گردن تو؟ چه زمان دنیا تو را سرگردان کرد یا چه وقتی‌ فریبت داد؟ آیا به جایگاهی‌ که پدرانت افتادند وپوسیدند تو را فریفت؟ یا به خوابگاه مادرانت در زیرخاک؟ چه اندازه به دستهایت به رفع بیماری‌ اقدام کردی‌! و چه بیمارانی‌ را که مراقبت نمودی‌!

شفای‌ آنان را خواهان شدی‌، و از طبیبان تدبیر علاج آنان را درخواست کردی‌،

ولی‌ بامدادان دارویت به آنان بهبودی‌ نمی‌ داد، و گریه ات به آنان سودی‌ نمی‌ بخشید،

ترس تو برای‌ احدی‌ از آنان نفع نداشت،و درباره اوآنچه راخواهانش بودی‌ به آن نرسیدی‌، و مرگ را به نیرویت از اودفع نکردی‌.

دنیا با وضعی‌ که برای‌ او پیش آورد وضع تو را هم روشن ساخت، و با قربانگاه او قربانگاه تورانمایاند.

همانا دنیا سرای‌ راستی‌ است برای‌ کسی‌ که با آن به راستی‌ برخورد کند، و خانه عافیت است برای‌ آن که آن را فهمید، و محلّ توانگری‌ است برای‌ آن که از آن توشه گرفت، و جای‌ پنداست برای‌ کسی‌ که با آن پند گیرد.

مسجد عاشقان خدا، و جایگاه نماز فرشتگان، و محل فرود آمدن وحی‌، و تجارتخانه اولیاء خداست، که در آن کسب رحمت کردند، و بهشت را سود بردند.

پس چه کسی‌ دنیا را نکوهش می‌ کند در صورتی‌ که دنیا جداییش را اعلام کرده، و فراقش را فریاد زده، و مرگ خود و اهلش را خبر داده، با بلای‌ خود برای‌ مردم از بلای‌ آخرت نمونه ساخت، و آنان را به شادی‌ خود تشویق به شادی‌ آخرت کرد. شب را به سلامت گذراند، و بامداد با بلایی‌ سخت خود را نشان داد، تا تشویق کند و بترساند، و بیم دهد و برحذر دارد. مردمی‌ آن را در صبحگاه پشیمانی‌ نکوهش کنند، و دیگران روز قیامت آن را بستایند. همانان که دنیا تذکرّشان داد متذکر شدند، و با آنان سخن گفت او را تصدیق کردند، و پندشان داد پندش را پذیرفتند.