ستایش مخصوص خداوندى است که با آفرینش خویش بر انسان ها تجلّى کرده است. خداوندى که با حجّت و نشانه هاى خود، بر قلب بندگان، آشکار شده است. آفریده ها را بدون نیاز به فکر و اندیشه آفرید؛ چرا که اندیشه مخصوص کسانى است که داراى روح وضمیر باطن هستند، و او چنین نیست؛ (زیرا) علم و دانش او، اعماق پرده هاى غیب را شکافته و به عقاید پیچیده و پنهان احاطه دارد.

او را از شجره پیامبران برگزید، از محلّ روشنایى، و سرچشمه نور، از جایگاه بلند و رفیع، و از کانون بطحا، از چراغ هاى برافروخته در تاریکى، و چشمه هاى دانش و حکمت.
در بخش دیگرى از این خطبه مى فرماید: او طبیب سیّارى است که با طبّ خویش همواره در گردش است (و در جستجوى بیماران)، مرهم هایش را کاملا آماده ساخته و ابزارش را براى موارد نیاز (به عنوان آخرین درمان) جهت داغ کردن محلّ زخم ها گداخته کرده است، براى قلب هاى نابینا، گوش هاى ناشنوا و زبان هاى گنگ. و با داروى خود در جستجوى بیماران غافل و سرگردان است. همان ها که با فروغ حکمت، روشن نشده و با جرقّه آتش افروز دانش هاى تابناک فکر خود را شعله ور نساخته اند، آن هایى که همچون چهارپایان صحراگرد وسنگ هاى سختِ نفوذناپذیرند.

و باطن آن ها (منافقان) براى اهل بصیرت آشکار شده است، و راه حق براى پویندگان آن هویدا گشته است. (قیامت نزدیک است و) رستاخیز، نقاب از چهره برداشته و نشانه هاى آن براى جستجوگران هوشیار آشکار گشته است! چرا شما را پیکرهاى بى روح، و روح هاى بى پیکرمى بینم؟ عبادت کنندگانى ناصالح، تجّارى بى سود، بیدارانى خواب آلود،حاضرانى غایب، ناظرانى نابینا، شنوندگانى کر
و سخنگویانى گنگ مشاهده مى کنم؟!

(گویا مى بینم که) پرچم گمراهى بر جایگاه خود نصب و محکم شده، و طرفداران آن همه جا پراکنده گشته اند. شما را با پیمانه خود مى پیماید (و با معیارهاى خود مى سنجد) و با دست هاى گشاده خویش، شاخ و برگ شما را فرو مى ریزد. رهبر این گروه، از آیین اسلام خارج است و بر پایه گمراهى و ضلالت ایستاده است؛
(کار به جایى مى رسد که) در چنان روزى جز تعداد کمى از شما باقى نمى ماند. همانند ته مانده دیگ و یا خرده نان هایى که در ته کیسه باقى مانده و به هنگام تکان دادن فرو مى ریزد. (به این هم قناعت نمى کنند؛ بلکه) شما را همچون پوست هایى که (به هنگام دبّاغى) به هم مى پیچند، تحت فشار قرار مى دهند
و همچون زراعت درو شده مى کوبند و پایمال مى کنند، افراد باایمان (و ممتاز) را از میان شما جدا مى سازند (و نابود مى کنند؛) همان گونه که پرندگان، دانه هاى درشت را از دانه هاى لاغر جدا مى کنند (و مى بلعند).

روش هاى گمراه کننده، شما را به کجا مى برد؟! تاریکى ها و ظلمت ها تا کى شما را سرگردان مى سازد؟ و دروغ پردازى ها تا کى شما را مى فریبد؟! از کجا در شما نفوذ مى کنند و چگونه شما را منحرف مى سازند؟! (کى مى خواهید بیدار شوید؟) براى هر اجل و سرآمدى، نوشته اى مقرّر شده، و براى هر غیبتى بازگشتى (عمر شما پایان مى پذیرد و اعمالتان در برابر شما ظاهر مى شود.) حال که چنین است، به سخنان پیشواى الهى خود، گوش فرادهید؛ دل هاى خود را نزد او حاضر سازید و هنگامى که (به دلیل احساس خطر،) بر شما فریاد مى زند، بیدار شوید! رهبر باید براى پیروانش صادقانه سخن گوید، و آن ها را متمرکز ساخته و محتواى ذهن خویش را (جهت برنامه ریزى براى نجات آن ها) حاضر کند (و رهبر شما چنین است). پیشواى شما حقیقت را براى شما به خوبى شکافته، همانند مهره اى که آن را براى شناسایى درونش مى شکافند؛ یا همچون صمغ و شیره درختى که از بدنه آن جدا مى سازند.

زمانى فرامى رسد که باطل جایگاه خود را پیدا کرده (و بر همه چیز سلطه مى یابد)
و جهل بر مرکب هاى خویش سوار مى شود؛ طاغوت، عظمت یافته و داعیان حق کاستى مى گیرند. روزگار همچون درنده خطرناکى حمله ور مى شود و باطل بعد از مدّت ها سکوت، همچون شتر نر، نعره برمى آورد.
مردم در شکستن قوانین الهى، همدست مى شوند و در فاصله گرفتن از دین، متّحد مى گردند! براى دروغ گفتن، پیمان مى بندند و در برابر صدق و راستى دشمنى مى ورزند!! در آن هنگام، فرزندان سبب خشم (پدران و مادران) مى شوند؛ و باران، گرمى مى افزاید؛ فرومایگان همه جا را پر مى کنند و نیکانِ بزرگوار، کمیاب مى شوند! مردم آن زمان، همچون گرگان، و سلاطین آن ها همچون درندگان، وطبقه متوسط طعمه آن ها، و مستمندان همچون مردگان خواهند بود. (در آن زمان) راستگویى از میان مى رود و دروغ فراوان مى شود؛ مردم، با زبان، اظهار دوستى مى کنند، و با دل دشمنى؛ به گناه و آلودگى افتخار مى کنند و از عفّت و پاک دامنى در شگفتى فرو مى روند!و اسلام همچون پوستینى وارونه پوشیده مى شود!!